Wat is het nut van een weerstand?
Op deze pagina beantwoorden we een aantal veelgestelde vragen over weerstanden, zoals waarvoor weerstanden gebruikt worden, hoe je de kleurcode van weerstanden afleest en waarom weerstanden in verschillende vermogens bestaan. Ons assortiment weerstanden kan je vinden door op onderstaande link te klikken!
Waarvoor worden weerstanden gebruikt?
Het nut van een weerstand is een elektrische stroom te beperken. Weerstanden worden gebruikt in veel verschillende elektronische circuits, zoals om de stroom door een LED te beperken, om de spanning over een apparaat te regelen, of om een signaal te filteren.
Deze krijgt een waarde die wordt gemeten in ohm (Ω): hoe hoger de weerstand, hoe meer de stroom wordt beperkt.
Een weerstand is vaak onmisbaar in elektronische circuits en meestal worden ze gebruikt voor één van de volgende toepassingen:
- Stroombeperking: Door een weerstand in serie met een elektrisch component te plaatsen, kan de stroom door dat component worden geregeld. Dit is nuttig om te voorkomen dat componenten worden beschadigd door te veel stroom of om de gewenste stroomsterkte te bereiken voor de werking van een component.
- Spanningsverdeling: De meest gekende toepassing zijn de potentiometers (variabele weerstanden) om een variabele spanning te verkrijgen op basis van de positie van een draaiknop.
- Signaalverzwakking: In elektronische schakelingen worden weerstanden vaak gebruikt om signalen te verzwakken.
- Stabilisatie: Weerstanden worden vaak gebruikt in combinatie met andere componenten, zoals transistoren, om stabiliteit te creëren in elektronische schakelingen. Ze helpen bij het handhaven van constante stroom- en spanningswaarden.
- Temperatuursensor: Weerstanden met een temperatuurafhankelijke weerstand (thermistoren) worden gebruikt als temperatuursensoren voor bijvoorbeeld temperatuurcompensatie en temperatuurbewaking.
- Filtercircuits: In filtercircuits worden weerstanden gebruikt om de overdracht van bepaalde frequentiecomponenten in een signaal te regelen. Ze worden vaak samen met condensatoren gebruikt om hoog- of laagdoorlaatfilters te creëren.
Kleurcode van weerstanden
De kleurcode wordt gebruikt om de waarde van een weerstand aan te geven. Deze bestaat uit gekleurde banden die op de weerstand staan.
Hoe lees je de kleurcode van weerstanden af?
1. Eerste band (eerste cijfer): Deze band vertegenwoordigt het eerste cijfer van de weerstandswaarde. Elke kleur komt overeen met een cijfer volgens de standaard kleurcode.
- Zwart: 0
- Bruin: 1
- Rood: 2
- Oranje: 3
- Geel: 4
- Groen: 5
- Blauw: 6
- Violet: 7
- Grijs: 8
- Wit: 9
2. Tweede band (tweede cijfer): Deze band vertegenwoordigt het tweede cijfer van de weerstandswaarde. Bij sommige weerstanden is er ook nog een derde band, die het derde cijfer van de weerstandwaarde aangeeft.
3. Derde (of Vierde) band (vermenigvuldigingsfactor): Deze band geeft de vermenigvuldigingsfactor aan waarmee de eerste twee cijfers moeten worden vermenigvuldigd. Dit geeft aan hoeveel nullen aan de weerstandswaarde moeten worden toegevoegd. Bijvoorbeeld:
- Bruin: x10 (1 nul)
- Rood: x100 (2 nullen)
- Oranje: x1000 (3 nullen) of x1k (1000Ohm = 1k)
4. Vierde (of Vijfde) band (tolerantie): Deze band geeft de tolerantie van de weerstand aan, wat aangeeft hoeveel de werkelijke weerstandswaarde kan afwijken van de aangegeven waarde. De meest voorkomende tolerantiewaarden zijn:
- Goud: ±5%
- Zilver: ±10%
- Geen kleur (soms wit): ±20%
Soms hebben weerstanden nog een extra band, die de temperatuurcoëfficiënt aangeeft, maar dat is meestal voor precisie-toepassingen.
Als je een weerstand hebt met de kleuren bruin, zwart, rood en goud, zal de weerstandswaarde 10 ohm zijn met een tolerantie van ±5%:
- Eerste band (bruin): 1
- Tweede band (zwart): 0
- Derde band (rood): 100 (vermenigvuldigingsfactor)
- Vierde band (goud): ±5% (tolerantie)
Samengevoegd zou dit een weerstandswaarde van 10 ohm met een tolerantie van ±5% opleveren.
Verschillende soorten weerstanden
Weerstanden worden gemaakt van verschillende materialen, zoals metaal, keramiek, of koolstof. Metaalweerstanden zijn de meest voorkomende type. Ze zijn gemaakt van een draad van metaal, zoals koper of nikkel. Keramische weerstanden zijn gemaakt van een keramische kern met een metalen draad of laag. Koolstofweerstanden zijn gemaakt van een mengsel van koolstof en een bindmiddel.
Weerstanden bestaan ook in verschillende wattages. Over het algemeen moet je het wattage van een weerstand kiezen op basis van de maximale vermogensbelasting die het zal ervaren in het circuit. Het is een goed idee om een weerstand te kiezen met een wattage dat iets hoger is dan het verwachte maximale vermogen om veiligheidsmarges te creëren en oververhitting te voorkomen. Het wattage van een weerstand bepaalt hoeveel warmte de weerstand kan verdragen voordat deze oververhit raakt en mogelijk defect raakt. Als een weerstand te laag wattage heeft voor de toegepaste spanning en stroom, kan deze beschadigd raken door oververhitting.
De meest voorkomende wattages voor weerstanden zijn:
De Wet van Ohm
Onmisbaar bij het bepalen van de waarde van een weerstand: de Wet van Ohm!
De Wet van Ohm beschrijft de relatie tussen spanning, stroomsterkte en weerstand in een elektrisch circuit. De wet van Ohm 'I = U / R' betekent dat de Stroomsterkte (I - uitgedrukt in Ampere) gelijk is aan spanning (U - uitgedrukt in Volt) gedeeld door weerstand (R - uitgedrukt in Ohm).
Dit betekent dus dat een hogere spanning over een weerstand tot een hogere stroomsterkte leidt. Of een hogere weerstand leidt tot een lagere stroomsterkte.
Een paar voorbeelden waar de Wet van Ohm wordt gebruikt:
- Bij het bepalen van de stroomsterkte door een weerstand: Als je de spanning over een weerstand kent en de waarde van de weerstand, kun je de stroomsterkte die erdoorheen stroomt berekenen met de Wet van Ohm.
- Bij het bepalen van de spanning over een weerstand: Als je de stroomsterkte door een weerstand kent en de waarde van de weerstand, kun je de spanning over de weerstand berekenen met de Wet van Ohm.
- Bij het bepalen van de waarde van een weerstand: Als je de spanning over een weerstand kent en de stroomsterkte die erdoorheen stroomt, kun je de waarde van de weerstand berekenen met de Wet van Ohm.
Meer informatie nodig over weerstanden of over onze andere producten?
Breng een bezoek aan één van onze winkels in Aalst, Gent of Hasselt of contacteer ons telefonisch of via email! Onze contactgegevens kan je vinden door op de volgende link te klikken: